Wielochorobowość pod lupą. Naukowcy z Uniwersytetu Kaliskiego współtworzą ogólnopolski program badań ,,VIP 2030”

Badacze podkreślają, że celem przedsięwzięcia jest kompleksowa diagnoza wielochorobowości, czyli stanu, w którym jedna osoba zmaga się jednocześnie z dwiema lub większą liczbą przewlekłych chorób. Problem ten narasta wraz z wiekiem, ale nie dotyczy wyłącznie seniorów. – Jedna czwarta młodych dorosłych w wieku 20–34 lata zmaga się z wielochorobowością, a u osób 85 lat i starszych dotyczy to aż 97% – wylicza prof. Andrzej Wojtyła, rektor Uniwersytetu Kaliskiego. – Coraz częściej schorzenia współistnieją także u osób w średnim wieku i młodych, zwłaszcza tych prowadzących siedzący tryb życia, samotnych, o niskim statusie materialnym czy po doświadczeniach traumatycznych.Okazuje się, że już obecność dwóch czy trzech chorób przewlekłych jednocześnie wyraźnie skraca długość życia. Osoby obarczone tymi poważnymi chorobami niestety umierają znacznie częściej i w młodszym wieku niż osoby, które są całkiem zdrowe albo mają tylko jedną chorobę – tłumaczy Wojtyła.

Problemem staje się również polipragmazja, czyli przyjmowanie wielu leków jednocześnie. – Aż 50% osób starszych przyjmuje jeden lub więcej leków, co prowadzi do polipragmazji i zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Pacjent traci jakość życia, bo długotrwałe stosowanie wielu leków potrafi przynieść więcej szkody niż pożytku –  tłumaczy prof. Wojciech Drygas, lider merytoryczny projektu „VIP 2030”.

„VIP 2030” zakłada trzy filary badawcze: analizę retrospektywną w oparciu o wcześniejsze badania populacyjne, pięcioletnie badanie prospektywne z udziałem losowo wybranych uczestników w wieku 15–69 lat z 2400 gospodarstw domowych i program interwencyjny testujący skuteczność różnych modeli prewencji, w tym wykorzystanie sztucznej inteligencji. 

Konsorcjum planuje analizę biomedycznych, socjoekonomicznych i psychologicznych uwarunkowań wielochorobowości, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji rodzinnej i nierówności społecznych. Ważnym elementem będzie też określenie roli zespołu słabości. – Do udziału w badaniu zaprosimy całe gospodarstwa domowe, od osób w wieku 15 lat aż po starsze pokolenia. To pozwoli nam zbadać, w jaki sposób życie rodzinne i środowiskowe wpływa na zdrowie – tłumaczy Wojtyła.

Uczestnicy projektu otrzymają szeroki pakiet badań diagnostycznych, obejmujący m.in. pomiar ciśnienia, badania krwi, oznaczenie poziomu hormonów tarczycy, witamin D3 i B12, a także testy czynnościowe diagnozujące zespół słabości. – Każdy uczestnik otrzyma całkowicie bezpłatnie bardzo cenne, często rzadko wykonywane badania diagnostyczne, których komercyjny koszt wynosi co najmniej 800 złotych. To jest ta realna wartość dodana projektu – dodaje Drygas. 

Projekt „VIP 2030” zyskał najwyższą ocenę w konkursie Agencji Badań Medycznych, plasując się na pierwszym miejscu wśród kilkudziesięciu zgłoszeń.  – Mamy nadzieję, że uzyskane wyniki badań będą miały wysoką wartość naukową, ale także bardzo duże znaczenie praktyczne dla pacjentów, środowiska medycznego i finansowania ochrony zdrowia – mówi Wojtyła.

Badania potrwają do 2030 roku.