"Plakatowanie" i "Panoptikum - wernisaż dwóch wystaw w CKiS

„Plakatowanie” zaczyna się w ciele. W barku, w nadgarstku, w krótkim oddechu między jednym ruchem a następnym. To gest bliższy malowaniu niż klikaniu, ślad ręki, który nie udaje, że powstał bez wysiłku. Materia stawia opór, linia zwleka, myśl się poci. Zmęczenie nie jest skutkiem ubocznym, lecz dowodem istnienia pracy. Plakat jest chwilą wolności w dużym formacie. Mogę na nim umieścić wszystko: zdanie, krzyk, ciszę, absurd. Oczywiście w granicach zamówienia, które czasem bywa tylko pretekstem. Projektowanie zaczyna się tam, gdzie reguła pęka, a sens lekko się przesuwa. Litery tańczą bez zgody gramatyki, obrazy mówią szybciej niż rozsądek. Plakat nie tłumaczy, on się wydarza. Jest jak zdanie wyrwane z dialogu form: trochę nie na miejscu, trochę za głośne, ale konieczne. Projektowanie to nie plan. To akt fizyczny. Przyklejenie myśli do rzeczywistości.

Tomasz Wolff – absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, projektant graficzny, malarz, fotograf i twórca muzyki eksperymentalnej, wykładowca WP-A w Kaliszu UAM w Poznaniu. tomekwolff.com

Galeria Centrum
Łukasz Glapka PANOPTIKUM

Słownik języka polskiego podaje, że panoptikum, panopticum [wym. panoptikum] to zbiór osobliwości lub wystawa rzeczy osobliwych. Łukasz Glapka w instalacji prezentowanej w Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu obnaża symbolicznie własne, artystyczne oblicze, udostępniając nam osobliwe artefakty ze swojej pracowni. Ta decyzja ma być dopiero zaczynem do dalszego działania wystawy.  

Odwołując się do języka filmu możemy w tym momencie przywołać scenę z filmu „Amator” Krzysztofa Kieślowskiego, w którym bohater odwraca oko kamery od rejestrowanych zdarzeń i ludzi, by finalnie przyglądać się samemu sobie. Glapka idzie krok dalej i dopisuje kolejny gest. Twórca oddaje wyobrażoną kamerę w ręce widzów, by chwytali kontakt z tą jedyną, niepowtarzalną macula lutea w swoim oku.

Instalacja „Panoptikum” zakłada interakcję z odbiorcą. Artysta proponuje nam zabawę w wywoływanie własnych obrazów najprostszą metodą, znaną z dziecięcych zabaw. W tym celu powstała „instrukcja oglądania”, która pozwala odwiedzającym na tworzenie nowego obiektu w przestrzeni wystawy przez cały czas jej trwania. To, co powstanie, trafi być może do społecznego archiwum osobliwości Kaliszan.

Jacek Różański

Łukasz Glapka (ur. 1983) – artysta interdyscyplinarny, związany z Kaliszem. Tworzy również jako giper_lab i Baltazar Karafka. Nie posiada formalnego wykształcenia artystycznego, jego praktyka rozwijała się z wewnętrznej potrzeby i konsekwentnie dojrzewała poza instytucjonalnym obiegiem. Przez wiele lat pracował zawodowo jako listonosz, a pierwsze doświadczenia z obrazem zdobył podczas zasadniczej służby wojskowej, zajmując się fotografią lotniczą.

Na przestrzeni ostatniej dekady Glapka wypracował własny język artystyczny, łączący medium fotograficzne, analogowe techniki zapisu oraz elementy instalacji i działań site-specific.

Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje praca z technikami analogowymi – fotografia, zapis dźwięku i obraz ruchomy są dla niego narzędziami do budowania dialogu między dawnymi formami ekspresji a współczesnymi językiem sztuki. Inspiracje czerpie zarówno z historii sztuki, w tym z dorobku dawnych mistrzów, jak i z tradycji radiowych słuchowisk, gdzie obraz i dźwięk splatają się w wyobraźni odbiorcy. W swoich projektach bada relacje między medium a pamięcią, formą materialną a ulotnością doświadczenia, eksperymentując z granicami percepcji.

Pierwsze wyróżnienie otrzymał w 2017 roku na Festiwalu Filmów Jednominutowych w Gdańsku za film „Laboratorium”, co stało się punktem wyjścia do kolejnych działań audiowizualnych. Współpracował m.in. z Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, tworzył oprawę dźwiękową do wystaw i performansów, m.in. „Genesis” Bogny Rząd (2019), a także do projektów muzycznych i interdyscyplinarnych. Ważnym obszarem jego działań jest sztuka dźwięku. Zrealizował muzykę i udźwiękowienie do słuchowisk inspirowanych literaturą – m.in. Brunona Schulza, Tadeusza Micińskiego, Stefana Grabińskiego i Stanisława Lema.

Jego twórczość była prezentowana m.in. w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu. W 2023 r. jego praca „List do dziewczynki w czerwonej sukience” otrzymała Nagrodę Prezydenta Miasta Kalisza oraz Nagrodę Publiczności na Biennale „A-Kumulacje”. Rok później artysta został stypendystą Prezydenta Miasta Kalisza, co pozwoliło mu rozwinąć kolejny własny projekt i zrealizować słuchowisko na podstawie “Melancholii” Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Pod koniec 2024 r. jego prace były prezentowane w Galerii w ramach nagrody publiczności “Totem / Sztandar, Shell Shock i Zabawki”. Dorobek artysty znalazł również swoje miejsce w katalogach i publikacjach Galerii, a także w wydawnictwie na płycie CD słuchowiska „Ciemność i pleśń”.

Obecnie skupia się na rozwijaniu praktyki filmowej, pozostając wierny analogowym metodom zapisu i poszukując inspiracji w twórczości m.in. Brunona Schulza i Michała Sędziwoja Twórczość Glapki charakteryzuje się refleksją nad czasem i percepcją. Jego dzieła, często balansujące między intymnością a eksperymentem, wciągają widza w świat osobistych narracji. Jego prace wyróżnia nie tylko konsekwencja, ale też odwaga w sięganiu po formy wymagające od odbiorcy aktywnego współuczestnictwa.

Wernisaż wystaw 21 stycznia, godz. 18:00.

Wystawy oglądać można od 21 stycznia do 10 lutego 2026.